Трансплантология: Үміт сыйлау, өмірді арашалау

Трансплантология: Үміт сыйлау, өмірді арашалау
​2026 жылғы 16 наурызда Ақмола облысында Қазақстан Республикасындағы ағза донорлығының жай-күйі мен даму перспективаларына арналған маңызды дөңгелек үстел өтті. Талқылауға өңірдің негізгі сарапшылары қатысты:
​Нариман Ермек — «Ақмола облысы денсаулық сақтау басқармасы» ММ басшысы;
​Ләззат Әшімова — Ақмола облысы бойынша өңірлік трансплант-үйлестіруші.
​Диалогтың басты міндеті — құрғақ цифрларды талқылау ғана емес, қоғамның хабардарлығын арттыру. Қатысушылар атап өткендей: заманауи трансплантология — бұл медицинаның ғажайыбы, бірақ ол бүгінде донорлық ағзалардың тапшылығы атты қатал шындықпен бетпе-бет келіп отыр.
​Медицина үйреншікті шеңберден әлдеқашан шығып кетті. Бүгінде бұл бағыт өмірлік маңызы бар ағзаларды: бүйрек, жүрек, бауыр, өкпе және ұйқы безін ауыстырып салуды қамтиды.
​Трансплантацияға мұқтаж пациенттердің саны әлі де жоғары. 2025 жылы күту парағында 4506 реципиент тіркелген, оның ішінде 123 бала бар, ал мұқтаж жандардың 87%-ы — еңбекке қабілетті жастағы адамдар.
​Қазіргі уақытта Ақмола облысы бойынша күту парағында тұрғандар:
​Бүйрек: 115 ересек адам және 3 бала;
​Бауыр: 12 ересек адам және 2 бала;
​Жүрек: 7 ересек адам.
​Жүйенің дамып келе жатқанына қарамастан, донорлық ағзалардың тапшылығы сақталуда, бұл трансплантацияны күтіп жүрген пациенттер арасында өлім-жітімнің жоғары болуына әкеп соғады.
Трансплантацияның жалпы саны 3120-ны құраса, оның ішінде:
​83,5%-ы — тірі донорлардан;
​16,5%-ы — қайтыс болғаннан кейінгі донорлардан.
Бұл көрсеткіш қайтыс болғаннан кейінгі донорлықтың жеткіліксіз дамып отырғанын айғақтайды.
​⚠️ Негізгі мәселелер
​Талдау барысында келесі кедергілер анықталды:
​Донорлық ағзалардың тапшылығы;
​Дамудың ведомствоаралық жоспарының болмауы;
​Заңнаманың жеткіліксіз орындалуы;
​Халықтың сенім деңгейінің төмендігі;
​Өзге де мемлекеттік және қоғамдық құрылымдардың аз тартылуы.
Сонымен қатар, донорлық бойынша ақпараттық жұмыс негізінен тек денсаулық сақтау жүйесі тарапынан ғана жүргізіледі.
​📈 Оң динамика
​Кейбір көрсеткіштердің өсуі байқалады:
​Трансплантация орталықтары санының артуы;
​Донорлыққа келісім берушілер санының артуы (+75%);
​Азаматтардың ерік білдіру санының өсуі (+31%).
​Алайда, сонымен бірге бас тартулар саны да артқан (+28%), бұл түсіндіру жұмыстарын күшейту қажеттілігін көрсетеді.
 

Фото

Previous Next