Қордай аудандық Қоғамдық кеңесі интернет-алаяқтықтың алдын алу жұмыстарына қоғамдық бақылау жүргізді

---

Жамбыл облысы, Қордай аудандық Қоғамдық кеңесі Қылмыс санатының бірі алаяқтық,  оның ішінде интернет алаяқтығы  бойынша  аудандық полиция бөлімі,  аудан әкімдігінің ішкі саясат бөлімі және  т.б жауапты  мекемелердің  жұмыстарына зерделеу жүргізді.

Зерделеу барысында:

Қордай АПБ криминалдық полиция ақпаратында интернет желісі арқылы жасалатын алаяқтық оқиғаларының саны артты, алаяқтар азаматтардың жеке деректерін иемденіп, қаржылық және психологиялық зиян келтіруде.

2025 жылы «Заң мен тәртіп» қағидасы және Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінде «Профилактика жылы» деп белгіленді.

Аудан аумағындағы интернет алаяқтыққа қатысты криминогендік ахуал, құқық қорғау органдары мен жауапты мекемелер тарапынан атқарылып жатқан профилактикалық және түсіндіру шаралары қарастырылды.

Аталған бағыт бойынша 2026 жылдыңалғашқы 4 айында аудан аумағында 10 интернет алаяқтық дерегі тіркелген   болса, 2025 жылдың осы кезеңінде 14 дерек тіркелген. Нәтижесінде интернет алаяқтық қылмыстарының тіркелуі өткен жылмен салыстырғанда 28,6 пайызға төмендеген.

2026 жылы аяқталған қылмыстық істер саны 9-ды құрап, 2025 жылғы 2 іспен салыстырғанда айтарлықтай артқан және 2 қылмыстық істің мерзімі үзілген. Қылмыстардың ашылу пайызы 81,1 пайызды құрап, өткен жылғы 40 пайыздық көрсеткіштен едәуір жоғарылағаны байқалды.

Сонымен қатар, жасалу тәсілдері бойынша интернет алаяқтықтың негізгі түрлері келесідей: онлайн несиерәсімдеу – 7 дерек; банк, ұялы байланыс операторы немесе құқық қорғау органы қызметкері ретінде хабарласу – 3 дерек; инвестициялық жобалармен жоғары табыста буға қатысты ұсыныстар арқылы алдау – 1 дерек; тауарлармен қызметтер үшін   – 1 дерек.

Бұдан бөлек, Қордай ауданы әкімдігінің ішкі саясат бөлімінің «Жастар ресурстық орталығы» мекемесі тарапынан интернет алаяқтықтың алдын алу бағытында ақпараттық-түсіндіру жұмыстары зерделенді.

2026 жылдың 4 айында аталған мекеме тарапынан 56 іс-шара ұйымдастырылып, 2158 жас қамтылған және 2000-нан астам ақпараттық бүктемелер таратылған. Өткізілген іс-шаралар шеңберінде 10 кездесу, 18 түсіндіру жұмыстары және 28 ақпараттық акция өткізілген.

Интернет алаяқтықтың алдын алу, киберқауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру және тұрғындардың цифрлық сауаттылығын арттыру бағытында кең көлемді ақпараттық- түсіндіру жұмыстары жүргізілген. Осы бағытта 68 іс-шара ұйымдастрылды, 2373 жас қамтылды және 2000-нан астам ақпараттық бүктеме таратылған. Іс-шаралар барысында интерненттегі алаяқтық әрекеттердің түрлері, жеке деректерді қорғау жолдары, күмәнді сілтемелер мен жалған хабарламалардан сақтану тәсілдері түсіндірілген. Сонымен қатар, тұрғындарға банк карталарының деректерін бөгде адамдарға бермеу, белгісіз нөмерлерден келетін хабарламаларға сақтықпен қарау және әлеуметтік желілердегі жалған парақшалардан қорғану жолдары бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілген. Аталған бағыт аясында «Интернет алаяқтардан сақ болыңыз», тақырыбында 14 кездесу, 20 түсіндіру жұмыстары және 34 ақпараттық акция өткізілген. Бұл іс-шаралар білім беру ұйымдарында, қоғамдық орындарда және ауылдық округтерде ұйымдастырылып, жастардың ақпараттық қауіпсіздікке деген жауапкершілігін арттыруға бағытталған. Осы бағытта аудандық прокуратурамен бірлесіп 3 ашық сот отырысына қатысу ұйымдастырылған. Сондай-ақ аудандық полиция бөліміне 6 экскурсия өткізілген.

Нәтижесінде:

Зерделеу нәтижесінде интернет алаяқтық құрбандарының басым бөлігі зейнетжасындағы азаматтар мен әйел адамдар. Сонымен қатар азаматтардың оңай табыс табуға ұмтылуы салдарынан алаяқтардың арбауына түсіп қалу фактілері жиі кездеседі.

Аудандық полиция бөлімінің мәліметіне сәйкес тіркелген қылмыстар бойынша биылғы жылдың 4 айында онлайн несие рәсімдеуге қатысты 7 қылмыстық іс сотқа жолданған, оның ішінде 2 дерек өткен жылдан қалған. Сонымен қатар қазіргі таңда онлайн несие рәсімдеуге қатысты 4 дерек бойынша күдіктілер анықталып, тергеу әрекеттері жүргізілуде.

Интернет алаяқтықтың алдын алу мақсатында Қордай аудандық полиция бөлімі тарапынан тұрғындардың құқықтық және қаржылық сауаттылығын арттыруға бағытталған профилактикалық жұмыстар жүргізілген.

Ақпарат ретінде: 2026 жылдың алғашқы 4 айында жалпысаны 73 кездесу өткізілген. Атап айтқанда: білім беру мекемелерінде – 45; денсаулық сақтау мекемелерінде – 9; мемлекеттік мекемелерде – 2; мешіттер мен шіркеулерде – 9; акционерлік қоғамдарда, ЖШС, ЖК   – 8 кездесу өткізілген.

Сонымен қатар: бұқаралық ақпарат құралдарында 9 жарияланым жарық көрген; әлеуметтік желілерде 89 ақпараттық жарияланым орналастырылған; аудан аумағындағы 2 LED экран арқылы профилактикалық бейне роликтер тұрақты көрсетілуде; 14 билбордқа ескерту материалдары орналастырылған; 3000 дана арнайы дайындалған ескерту брошюралары таратылған.

Қорытынды:

Интернет алаяқтықтың қоғамға төндіретін қауіпі әліде өзекті болып қалып отыр. Осыған байланысты тұрғындардың цифрлық және құқықтық сауаттылығын арттыру, әсіресе егде жастағы азаматтар арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту, әлеуметтік желілер мен бұқаралық ақпарат құралдары арқылы профилактикалық ақпараттарды тұрақты түрде жариялау жұмыстарын жалғастыру ұсынылды. Көп жағдайда құқық қорғау органдарының қолынан келетіні осындай қылмыстарды тіркеу және оның жыл сайынғы өсімін болжау. Ең өкініштісі сол, құқық қорғау орындары оларды ұстауға кейде дәрменсіз болып отырғанын мойындау керектігі айтылды.

– интернет алаяқтық қылмыстарының алдын алу және ашу бағытындағы жұмыстарды күшейту;

– тұрғындар арасында, әсіресе егде жастағы азаматтар арасында түсіндіру-профилактикалық іс-шараларды тұрақты ұйымдастыру;

– интернет алаяқтық фактілері бойынша жедел әрекет ету және азаматтарға құқықтық көмек көрсету жұмыстарын жетілдіру ұсынылды;

– «Жастар ресурстық орталығы» және ауылдық округ әкімдерімен бірлесіп интернет алаяқтықтың алдын алу бағытындағы ақпараттық акцияларды тұрақты өткізу;

           –  тұрғындардың цифрлық және құқықтық сауаттылығын арттыру, әсіресе егде жастағы азаматтар арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту, әлеуметтік желілер мен бұқаралық ақпарат құралдары арқылы профилактикалық ақпараттарды тұрақты түрде жариялау жұмыстарын жалғастыру;

– ауылдық округтерде халықпен кездесулер ұйымдастырып, цифрлық сауаттылықты арттыру жұмыстарын күшейту;

– профилактикалық бейнероликтер мен жадынамаларды кең көлемде тарату жұмыстарын жалғастыру тапсырылды.

Файл не загружен

Общественный совет: Жамбыл облысы, Қордай ауданы